زندگینامه نظیری نیشابوری(متوفی۱۰۲۳ ه ق)

محمدحسین نیشابوری( ۱)، متخلص به نظیری از شعرای قرن دهم هجری قمری است، وی از موطن خویش نیشابور به اگرهء هندوستان رفت و مورد محبت عبدالرحیم خان خانان سپه سالار واقع شد. و به معرفی او به دربار اکبر شاه راه یافت. و سفری به مکه و مدینه کرد.

و راهزنان غارتش کردند، به هند بازآمد. و بقیت عمر را در گجرات احمدآباد توطن گزید. و از راه مداحی امیران و شاهزادگان هندی به ثروت و مکنت رسید تا آنجا که یاء تخلص نظیری مشهدی را به ده هزار روپیه خرید، پس از وفات اکبر، جانشینش جهانگیر شاه او را نزد خویش خواند. و گرامی داشت،وی در اواخر عمر ترک دنیا و مداحی شاهان کرد و عزلت گزید

و گفت:

چندی به غلط بتکده کردیم حرم را

وقت است که از کعبه برآریم صنم را

و به تحصیل علوم دینی پرداخت و به سال (۱۰۲۳ ه ق) در احمدآباد گجرات درگذشت( ۲)و در محلهء تاجپور مدفون گشت. دیوان وی در حدود ده هزار بیت است وی زرگری می دانسته و به تجارت هم اشتغال داشته و در عین شاعری در عقیدت مذهبی خویش تعصبی داشته است.

او راست:

نوازشی ز کرم می کند محبت نیست // توان شناختن از دوستی مدارا را

ترک شراب و شاهدم بیمار کرده ست ای طبیب // صحت نخواهم یافتن تا نشکنم پرهیز را

گر روز حشر پرده ز رویش برافکند // ایزد به روی بنده نیارد گناه را

از کف نمی دهد دل آسان ربوده را // دیدیم زور بازوی ناآزموده را

من در پی رهائی و او درپی فریب  // برسر گره زند گره ناگشوده را

نتوان چشید قند مکرر وز آن لبان // بتوان شنود تلخ مکررشنوده را

تا منفعل ز رنجش بیجا نسازمش // می آرم اعتراف گناه نبوده را

(از حاشیهء دکتر سادات ۷۲۳ ) (مجمع الفصحا چ مصفا ج ۴ ص ۱۰۱ ) نیز رجوع به فهرست کتابخانهء مدرسهء – ناصری بر آتشکدهء آذر ج ۲ صص ۷۱۱ عالی سپه سالار ج ۲ ص ۶۹۰ و شعرالعجم چ تهران ج ۳ ص ۴۱ و تذکرهء حسینی ص ۳۵۰ و سروآزاد ص ۲۴ و روز روشن ص ۷۰۸ و شمع انجمن ص ۴۵۳ و نتایج الافکار ص ۷۱۳ و تذکرهء میخانه ص ۵۲۴ شود ( ۱) – بعضی او را جوینی دانسته اند (مجمع ۲) – راجع به تاریخ وفات وی سالهای ۱۰۲۰ و ۱۱۲۲ را نیز مؤلفین تذکره ها ضبط کرده اند، برای ) ( الفصحا چ مصفا ج ۴ ص ۱۰۱ مطالعهء شرح مبسوط رجوع به آتشکدهء آذر چ دکتر سادات ناصری ج ۲ حاشیهء ص ۷۱۵ شود

لغت نامه دهخدا

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *