خانه / شعرا-ب / زندگینامه شیخ محمود بَحری (متوفی۱۰۹۷ه ق)

زندگینامه شیخ محمود بَحری (متوفی۱۰۹۷ه ق)

بَحری ، محمودبن باقر قادری ، صوفی و شاعر شبه قاره در قرن یازدهم و دوازدهم . در گوگی (در گذشته از توابع بیجاپور و اکنون از توابع مدراس ) به دنیا آمد و بیست سال نخست زندگی را در آنجا سپری کرد. به مطالعه تصوف پرداخت و در طریقه قادریه * مرید محمد باقر (متوفی ۱۰۷۳) شد. پیوندهایی نیز با فرقه چشتیه * برقرار کرد.

رحلت

در سالهای حکومت سلطان سکندر عادلشاه (۱۰۸۳ – ۱۰۹۷) در بیجاپور مقیم شد و پس از آنکه اورنگ زیب در ۱۰۹۷ سلطنت عادلشاهیان را برچید، به حیدرآباد رفت و در ۱۱۳۰ در همانجا درگذشت .

بحری درویشی گوشه گیر و شاعری بی اعتنا به مقامات حکومتی بود. در آثار خود تشکیلات شهرنشینی صوفیانی را که خود را با اسلام سنتی تطبیق داده اند تحقیر و استهزا کرده ، و به معیارهای ادبی نازل آنان ، علاقه شان به گسترش صرف حلقه مریدان و کنار آمدنشان با «اهل دنیا» و دربار ـ اگرچه خود نیز در اشعارش اورنگ زیب را مدح کرده ـ اشاره نموده است .

چون در دوره ای از بی ثباتیهای سیاسی و محافظه کاری های دینی زندگی می کرد، نه تنها صوفی بلکه منتقدی اجتماعی نیز به شمار می آمد. او حتی بیجاپور روزگار خود را با بغداد عصر حسین بن منصور حلاج مقایسه کرده ، و احتمالاً منظورش این بوده است که اگر او نیز به دست مقامات بیجاپور بیفتد، با او همان می کنند که مقامات حکومت بغداد با حلاج کردند.

آثار:

مَن گَلَن (سروده در ۱۱۱۲)، مثنوی عرفانی به دکنی که قسمتهایی از آن را در ۱۱۱۷ با عنوان عروس عرفان به نثر فارسی ترجمه کرده است (برای نسخه های خطّی رجوع کنید به منزوی ، ج ۳، ص ۱۶۹۳)، و از نظر لطایف و ظرایف و داستانهای کوتاه و ابیات حکمی شبیه گلستان سعدی است ؛ بنگاب نامه ، منظومه ای در وصف بنگ از نظر عرفانی ؛ شرح غزل حکیم ناصرخسرو به فارسی ؛ کلیات بحری .



منابع :

(۱) محمودبن باقر بحری ، عروس عرفان ، حیدرآباد، موزه سالار جنگ ، مجموعه تصوف ، ش ۱۱۴، کلکته ، انجمن آسیایی ، مجموعه نسخ خطی فارسی ، ش ۱۲۸۳؛
(۲) م . حافظ سید، ویرایشگر، کلیات بحری ، لکهنو ۱۳۳۹؛
(۳) احمد منزوی ، فهرست مشترک نسخه های خطی فارسی پاکستان ، ج ۳، اسلام آباد ۱۳۶۳ ش ؛

(۴) Richard M. Eaton, Sufis of Bijapur , Princeton 1978;
(۵) D.N.Marshall, Mughals in India: a bibliographic survey, I: manuscripts , Bombay 1967, 100-101.

 دانشنامه جهان اسلام  جلد ۲

بازدیدها: ۷۳

طراحی ارزان سایت با وردپرس

حتما ببینید

زندگینامه ناصربن ابراهیم بویهی(متوفی۸۵۲ه.ق)

بُویَهی ، ناصربن ابراهیم ، فقیه و شاعر شیعی قرن نهم . در اَحسا به …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code