خانه / 240-260 حکمت شرح ابن میثم / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۲۴۳ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن میثم)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۲۴۳ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن میثم)

شرح ابن‏ میثم

۲۴۳- و قال علیه السّلام لکمیل بن زیاد النخعی: یَا کُمَیْلُ مُرْ أَهْلَکَ أَنْ یَرُوحُوا فِی کَسْبِ الْمَکَارِمِ- وَ یُدْلِجُوا فِی حَاجَهِ مَنْ هُوَ نَائِمٌ- فَوَالَّذِی وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ- مَا مِنْ أَحَدٍ أَوْدَعَ قَلْباً سُرُوراً- إِلَّا وَ خَلَقَ اللَّهُ لَهُ مِنْ ذَلِکَ السُّرُورِ لُطْفاً- فَإِذَا نَزَلَتْ بِهِ نَائِبَهٌ جَرَى إِلَیْهَا کَالْمَاءِ فِی انْحِدَارِهِ- حَتَّى یَطْرُدَهَا عَنْهُ کَمَا تُطْرَدُ غَرِیبَهُ الْإِبِلِ

اللغه

الإدلاج: السیر باللیل. و النائبه: المصیبه

المعنى

و أراد أنّ إدخال السرور على قلب ذى الحاجه بقضائها یجعله اللّه سببا یلطف به لقاضى الحاجه و یقیه بها من مصیبه تعرض له، و یشبه أن یکون ذلک اللطف هو إخلاص ذى الحاجه و متعلّقیه فی إمداده و معونته بدعاء اللّه له و شکره و ثنائه و استجلاب قلوب الخلق بذلک له و کلّ ذلک لطف یعدّه اللّه لوقایته له و طرد المصائب عنه، و شبّه جرى ذلک اللطف إلى دفع المکروه عنه بجرى الماء فی انحداره، و وجه الشبه سرعه الانحدار للدفع و الحفظ لأنّه من أمر اللّه. و ما أمرنا إلّا واحده کلمح بالبصر، و کذلک دفع ذلک اللطف للنائبه بطرد غریبه الإبل، و وجه الشبه شدّه الطرد و الإبعاد، و باقى الفصل ظاهر.

مطابق با حکمت ۲۵۷ نسخه صبحی صالح

ترجمه فارسی شرح ابن‏ میثم

۲۴۳- امام (ع) به کمیل بن زیاد نخعى فرمود: یَا کُمَیْلُ مُرْ أَهْلَکَ أَنْ یَرُوحُوا فِی کَسْبِ الْمَکَارِمِ- وَ یُدْلِجُوا فِی حَاجَهِ مَنْ هُوَ نَائِمٌ- فَوَالَّذِی وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ- مَا مِنْ أَحَدٍ أَوْدَعَ قَلْباً سُرُوراً- إِلَّا وَ خَلَقَ اللَّهُ لَهُ مِنْ ذَلِکَ السُّرُورِ لُطْفاً- فَإِذَا نَزَلَتْ بِهِ نَائِبَهٌ جَرَى إِلَیْهَا کَالْمَاءِ فِی انْحِدَارِهِ- حَتَّى یَطْرُدَهَا عَنْهُ کَمَا تُطْرَدُ غَرِیبَهُ الْإِبِلِ

لغات

ادلاج: حرکت در شب نائبه: مصیبت

ترجمه

«کمیل به خانواده خود دستور بده تا در اوقات روز در پى کسب اخلاق پسندیده و شب در پى حاجت خفتگان باشند، سوگند به آن که شنوایى او همه آوازها را فراگیر است، هیچ کسى نیست که دلى را شاد سازد مگر این که خداوند به‏ جاى آن شادى، به او لطف و مهربانى مرحمت مى‏ کند، پسر هر گاه دچار اندوهى شود، آن لطف، همچون آب در سرازیرى به سمت آن غم و اندوه جارى شود تا آن را زایل سازد، چنان که شتر بیگانه را دور مى‏ سازند.»

شرح

مقصود امام (ع) آن است که شاد کردن دل حاجتمندى با برآوردن حاجت او باعث مى‏ شود که خداوند آن را وسیله لطف خود نسبت به برآورنده حاجت قرار مى‏دهد و بدان وسیله از اندوهى که به او رو کند، او را نگه مى‏ دارد. و شاید، این لطف، همان اخلاص شخص نیازمند و بستگانش، در کمک و یارى او- وسیله درخواست از خدا- و نیز سپاس و ثنا گفتن به او و دلبستگى مردم نسبت به وى باشد، و تمامى اینها لطفى است که خداوند جهت نگهدارى از او و زدودن غمهاى او، فراهم مى ‏آورد.

امام (ع) جریان این لطف را به سمت برطرف کردن غم و اندوه او، تشبیه به جریان آب در سرازیرى نموده است، و وجه شبه، سرعت ریزش براى زدودن غم و نگهدارى اوست، چون این لطف برخواسته از فرمان و امر الهى است و وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَهٌ کَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ«» و هم‏چنین زدودن اندوه به وسیله آن لطف را تشبیه به دور ساختن شتر بیگانه از میان شتران خودى، نموده است، و وجه شبه سرعت بر کنارى و دور ساختن است، و بقیه مطالب روشن است.

ترجمه‏ شرح‏ نهج‏ البلاغه(ابن‏ میثم)، ج۵ // قربانعلی  محمدی مقدم-علی اصغرنوایی یحیی زاده

 

بازدیدها: ۳

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۴۹ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن میثم)

شرح ابن‏ میثم ۴۴۹- و قال علیه السّلام: أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُهُ المعنى …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code