خانه / 120-140 خطبه شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه خطبه ها خطبه شماره ۱۳۴ (شرح میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»)

نهج البلاغه خطبه ها خطبه شماره ۱۳۴ (شرح میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»)

خطبه ۱۳۴ صبحی صالح

۱۳۴- و من کلام له ( علیه ‏السلام  ) و قد شاوره عمر بن الخطاب فی الخروج إلى غزو الروم‏

وَ قَدْ تَوَکَّلَ اللَّهُ لِأَهْلِ هَذَا الدِّینِ بِإِعْزَازِ الْحَوْزَهِ وَ سَتْرِ الْعَوْرَهِ

وَ الَّذِی نَصَرَهُمْ وَ هُمْ قَلِیلٌ لَا یَنْتَصِرُونَ

وَ مَنَعَهُمْ وَ هُمْ قَلِیلٌ لَا یَمْتَنِعُونَ

حَیٌّ لَا یَمُوتُ

إِنَّکَ مَتَى تَسِرْ إِلَى هَذَا الْعَدُوِّ بِنَفْسِکَ فَتَلْقَهُمْ فَتُنْکَبْ لَا تَکُنْ لِلْمُسْلِمِینَ کَانِفَهٌ دُونَ أَقْصَى بِلَادِهِمْ

لَیْسَ بَعْدَکَ مَرْجِعٌ یَرْجِعُونَ إِلَیْهِ

فَابْعَثْ إِلَیْهِمْ رَجُلًا مِحْرَباً

وَ احْفِزْ مَعَهُ أَهْلَ الْبَلَاءِ وَ النَّصِیحَهِ

فَإِنْ أَظْهَرَ اللَّهُ فَذَاکَ مَا تُحِبُّ

وَ إِنْ تَکُنِ الْأُخْرَى کُنْتَ رِدْءاً لِلنَّاسِ وَ مَثَابَهً لِلْمُسْلِمِینَ

شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی ج۸  

و من کلام له علیه السّلام و قد شاوره عمر بن الخطاب فى الخروج الى غزو الروم بنفسه و هو المأه و الرابع و الثلاثون من المختار فى باب الخطب

و قد توکّل اللّه لأهل هذا الدّین باعزاز الحوزه، و ستر العوره و الّذی نصرهم و هم قلیل لا ینتصرون، و منعهم و هم قلیل لایمتنعون، حی لا یموت إنّک متى تسر إلى هذا العدوّ بنفسک، فتلقهم بشخصک فتنکب لا تکن للمسلمین کانفه دون أقصى بلادهم و لیس بعدک مرجع یرجعون إلیه، فابعث إلیهم رجلا محربا، و أحفز معه أهل البلاء و النّصیحه، فان أظهر اللّه فذاک ما تحبّ، و إن تکن الاخرى کنت ردء للنّاس و مثابه للمسلمین.

اللغه

قوله (و قد توکّل اللّه) و عن بعض النّسخ بدله کفل اللّه أى صار کفیلا و (الحوزه) النّاحیه و حوزه الاسلام حدوده و نواحیه و (کانفه) أى عاصمه حافظه من کنفه أى حفظه و آواه، و یروى کهفه بدل کانفه و هى ما یلجأ إلیه و (المحرب) بکسر الأوّل و سکون الثانی و فتح الثّالث صاحب الحرب و فی بعض النسخ مجرّبا بضم الأوّل و الجیم المعجمه و فتح الراء المشدّده و (الرّدء) العون قال اللّه تعالى: فأرسله معى ردءا.

الاعراب

الذی نصرهم مبتدأ و خبره حىّ، و جمله و هم قلیل آه حالیّه معترضه بین المبتدأ و الخبر، و تنکب بالجزم معطوف على تسر، و الفاء فی قوله: فابعث، فصیحه، و الباقى واضح.

المعنى

اعلم أنّ هذا الکلام قاله علیه السّلام لعمر بن الخطّاب کما أشار إلیه السیّد (ره) ارشادا له إلى وجه المصلحه و تعلیما له ما فیه صلاح الامّه، و کان ذلک فی غزاه فلسطین التی فتح فیها بیت المقدس فأراد عمر أن یشخص بنفسه لما طال الحرب على المسلمین و ضاق الأمر علیهم و کتبوا إلیه: إن لم تحضر بنفسک لم یفتح علینا فاستشار أمیر المؤمنین علیه السّلام فى الشّخوص إلى العدوّ فلم یره صلاحا لما فیه من الخوف على بیضه الاسلام بالنّکته التی أشار إلیها فی ضمن هذا الکلام بعد تقدیم مقدّمه مهّدها بقوله علیه السّلام: (و قد توکّل اللّه لأهل هذا الدّین) أى صار وکیلا لهم قائما علیهم (باعزاز الحوزه) و البیضه و الجمعیّه (و ستر العوره) و ممّا لا ینبغی اطّلاع العدوّ علیه من الفضائح و القبائح (و الذى نصرهم و هم قلیل لا ینتصرون و منعهم و هم قلیل لا یمتنعون حىّ لا یموت) لا یخفى ما هذه الجمله من حسن الخطابه حیث أورد المسند إلیه موصولا لزیاده التّقریر أعنى تقریر الغرض المسوق له الکلام، و هو الحثّ على التوکّل على اللّه و الاعتماد علیه و مزید الثقه به ثمّ أکدّ ذلک المعنى بالجمله الحالیّه و باتیان المسند بما یجرى مجرى المثل السّائر و المراد أنّ من نصرهم فى حال قلّتهم و عدم تمکّنهم من انتقام الأعداء و منعهم فی حال ضعفهم و عدم قدرتهم على الامتناع من سیف المعاندین حىّ لا یموت فهو أولى فی حال کثرتهم بالحفظ و الحمایه و الاعزاز و النصره.

ثمّ أشار إلى وجه المصلحه و النّکته فی المنع عن الخروج فقال (انّک متى تسر إلى هذا العدوّ بنفسک فتلقهم فتنکب لا تکن للمسلمین کانفه دون أقصى بلادهم) یعنى أنّ الجهاد على وجهین فیمکن إداله الکفّار من المسلمین و یمکن إداله المسلمین من الکفّار فلو خرجت بنفسک و لا قیت العدوّ و أصابتک النکبه لم تبق للمسلمین جهه عاصمه یعتصمون بها و لا ملجأ یستندون إلیه (و لیس بعدک مرجع یرجعون إلیه) و فی ذلک خوف على بیضه الاسلام.

ثمّ أشار إلى ما هو الأصلح و أقرب إلى الحزم بقوله (فابعث إلیهم) أى إلى الأعداء (رجلا محربا) إى ذا خبره و بصیره بالحروب أو رجلا جرّب بکثره الوقایع و الحروب و حصل الوثوق و الاعتماد علیه (و احفز) أى ادفع معه (أهل) النّجده و (البلاء و النّصیحه) أى المختبرین المجرّبین بالنّصح (فان أظهر) ک (اللّه) و نصرک‏(فذاک ما تحبّ و إن تکن الاخرى) أى النّکبه و الانکسار (کنت ردءا للناس) و عونا لهم (و مثابه) أى مرجعا (للمسلمین) و مأمنا یأوون إلیه.

الترجمه

از جمله کلام آن امام أنام است در آن حال که مشورت نمود باو عمر بن خطّاب در باب بیرون رفتن بسوى غزوه روم بنفس خود پس فرمود آن بزرگوار: بتحقیق که وکیل شده است خداى تبارک و تعالى از براى أهل این دین با عزیز نمودن و غالب گردانیدن ناحیه مسلمین و پوشانیدن عورت مؤمنین، و آن پروردگارى که یارى کرد مسلمانان را در آن حال که اندک بودند و قدرت نداشتند بر انتقام و حفظ نمود ایشان را در حالتی که اندک بودند و تمکّن نداشتند از دفع دشمنان از خودشان زنده ‏ایست که هرگز نمى ‏میرد، بدرستى که هرگاه روانه شوى تو بسوى این دشمن بنفس خود پس برسى بایشان و مصیبتى بتو وارد بیاید و مغلوب شوى نمى ‏باشد از براى مسلمانان پناهى نزد منتهاى ولایتهاى ایشان، و نباشد بعد از تو مرجعى که بازگشت نمایند بسوى او، پس برانگیزان بسوى دشمنان مردى جنگ دیده کاردان، و دفع کن باو اهل آزمایش و نصیحت را، پس اگر غالب گرداند تو را خداوند تعالى پس اینست آن چیزى که مى‏ خواهى، و اگر باشد امر بطور دیگر باشى تو یاور و مدد مردمان و مرجع و پناه براى مسلمانان و پناه‏گاه ایشان.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»

بازدیدها: ۱۴

حتما ببینید

نهج البلاغه خطبه ها خطبه شماره ۲۳۷/۱ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

خطبه ۲۳۹ صبحی صالح ۲۳۹- و من خطبه له ( علیه ‏السلام  ) یذکر فیها …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code