خانه / 30 نامه هاشرح و ترجمه میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۳۵ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۳۵ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نامه ۳۵ صبحی صالح

۳۵- و من کتاب له ( علیه ‏السلام  ) إلى عبد الله بن العباس بعد مقتل محمد بن أبی بکر

أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ مِصْرَ قَدِ افْتُتِحَتْ وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی بَکْرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ قَدِ اسْتُشْهِدَ فَعِنْدَ اللَّهِ نَحْتَسِبُهُ وَلَداً نَاصِحاً وَ عَامِلًا کَادِحاً وَ سَیْفاً قَاطِعاً وَ رُکْناً دَافِعاً

وَ قَدْ کُنْتُ حَثَثْتُ النَّاسَ عَلَى لَحَاقِهِ وَ أَمَرْتُهُمْ بِغِیَاثِهِ قَبْلَ الْوَقْعَهِ وَ دَعَوْتُهُمْ سِرّاً وَ جَهْراً وَ عَوْداً وَ بَدْءاً فَمِنْهُمُ الْآتِی کَارِهاً وَ مِنْهُمُ الْمُعْتَلُّ کَاذِباً وَ مِنْهُمُ الْقَاعِدُ خَاذِلًا

أَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ یَجْعَلَ لِی مِنْهُمْ فَرَجاً عَاجِلًا فَوَاللَّهِ لَوْ لَا طَمَعِی عِنْدَ لِقَائِی عَدُوِّی فِی الشَّهَادَهِ وَ تَوْطِینِی نَفْسِی عَلَى الْمَنِیَّهِ لَأَحْبَبْتُ أَلَّا أَلْقَى مَعَ هَؤُلَاءِ یَوْماً وَاحِداً وَ لَا أَلْتَقِیَ بِهِمْ أَبَداً

شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی ج۲۰  

المختار الخامس و الثلاثون و من کتاب له علیه السلام الى عبد الله بن العباس، بعد مقتل محمد بن أبى بکر.

أما بعد، فإن مصر قد افتتحت، و محمد ابن أبی بکر «رحمه الله» قد استشهد، فعند الله نحتسبه ولدا ناصحا، و عاملا کادحا، و سیفا قاطعا، و رکنا دافعا، و قد کنت حثثت الناس على لحاقه، و أمرتهم بغیاثه قبل الوقعه، و دعوتهم سرا و جهرا، و عودا و بدءا، فمنهم الاتی کارها، و منهم المعتل کاذبا، و منهم القاعد خاذلا. أسأل الله أن یجعل لی منهم فرجا عاجلا، فوالله لو لا طمعی عند لقائی عدوی فی الشهاده، و توطینی نفسی على المنیه، لأحببت‏ أن لا أبقى مع هؤلاء یوما واحدا، و لا التقى بهم أبدا.

اللغه

(نحتسبه): یقال: احتسب ولده إذا مات کبیرا، و افترط ولده إذا مات صغیرا، و یقال: احتسبت کذا عند الله أى طلبت به الحسبه بکسر الحاء و هی الأجر (الشهاده): القتل فی سبیل الله، و استشهد کأنه استحضر إلى الله (کادحا):مجدا فی الأمر، (حنثت): أمرتهم أکیدا.

الاعراب‏

فعند الله: ظرف متعلق بقوله «نحتسبه»، ولدا: بدل من ضمیر نحتسبه قال ابن میثم: و ولدا و عاملا و سیفا و رکنا أحوال، و فیه غموض و الأظهر أن عاملا و ما بعده نعوت لقوله ولدا، الوقعه: اللام فیه للعهد: أی وقعه قتل محمد بن أبی بکر سرا: بدل من المفعول المطلق و هو دعاء و قد حذف.

المعنى‏

بعث‏ علیه السلام‏ بهذا المکتوب‏ إلى عبد الله بن العباس‏ و هو یومئذ عامله على البصره و هی أیضا ثغر من الثغور الهامه و متاخم للشام من وجه یطمع معاویه فی التسلط علیها لکونها ثالث ثلاثه من المعسکرات الإسلامیه العظمى، و هى: مصر، و الکوفه، و البصره.

و یعلم معاویه أن فی البصره اناس یکرهون علیا علیه السلام بعد وقعه الجمل لقتل کثیر منهم فی هذه الوقعه فلا یخلو صدورهم من حب الانتقام عن علی علیه السلام و قد ولى علیها ابن عباس‏ لشرفه و علمه و اعتماده علیه و کان أحد أرکان حکومته و ینبغی إعلامه بما وقع فی الحکومه من الامور الهامه و فتح‏ مصر.

و قتل‏ محمد بن أبی بکر من أهم ما وقع فی حکومته علیه السلام لأن‏ مصر أحد الأرکان الثلاثه فی البلاد الإسلامیه، و محمد بن أبی بکر من الرجال الأفذاذ و ابن أول الخلفاء فی الحکومه الإسلامیه، فکان قتله و هتک حرمته من أنکى الرزایا فی المجتمع الإسلامی، هذا.

مع الایماء إلى‏ ابن عباس‏ بشده صوله الأعداء و عدم رعایتهم أى حرمه و أی شخصیه لیکون یقظا فی حوزه حکومته مدبرا فی رد کید الأعداء، فإن حوزه حکومته و هی البصره مطمح نظر معاویه و أعوانه الطغاه.

و یتلظى لهبات قلبه الکئیب من خلال سطور هذا الکتاب، فقد أصابه جراحات عمیقه لا تندمل من موت الأشتر الذی کان یمینه القاطعه فی دفع أعدائه و لم یتسلى عنه حتى ورد علیه خبر فتح‏ مصر و قتل‏ محمد بن أبى بکر الذى یکون قره عینه فی العالم الإسلامی و ناصره المخلص الوحید من أبناء الخلفاء الماضین فکان إطاعته له علیه السلام حجه قاطعه له تجاه مخالفیه و لعله وصفه فی کلامه‏ بالسیف القاطع‏ بهذا الاعتبار و من الوجهه السیاسیه کتوصیفه بأنه کان‏ رکنا دافعا.

و کان فوت‏ الأشتر و محمد بن أبی بکر نکایه من جهتین:

۱- أن الأشتر اغتیل و مات بالسم المدسوس من قبل جواسیس معاویه فعظم فوته علیه حیث إنه لو کان قتل فی الحرب کان مصیبته أخف.

۲- حیث إن محمدا اخذ و قتل صبرا و احرق جثمانه بأشد الإحراق و أفظعه و لو کان قتل فی الحرب و الضرب کان مصابه أخف.

و انضم إلى هذین المصیبتین الکبریین عصیان أصحابه، فصار علیه السلام آیسا من الحکومه على المسلمین و کارها من الحیاه حتى‏ یسأل الله الفرج‏ و الخلاص من هذا الأناس، و هل أراد علیه السلام‏ بالفرج العاجل‏ إلا الموت؟؟ فیا لله من مصیبه ما أعظمها و أفجعها.

الترجمه

نامه‏ اى که پس از کشته سدن محمد بن أبی بکر به عبدالله بن عباس نگاشته:

أما بعد، براستى که مصر بدست دشمنان گشوده و تصرف شد و محمد بن أبی بکر- که خدایش رحمت کناد- بدرجه شهادت رسید، من او را بحساب خدا مى‏ گذارم بحساب فرزندى خیر خواه و کارگزارى کوشا و رنج کش، و شمشیرى‏ برنده و گذرا و پشتیبانى در دفع أعداء، من محققا مردم را ترغیب و وادار نمودم که وى را دریابند و به آنها فرمان دادم تا حادثه واقع نشده بفریاد او برسند، آشکارا و نهان و از آغاز تا انجام از آنها دعوت کردم.

یک دسته بنا خواه حاضر شدند و یک دسته آنها عذرهاى دروغین آوردند و یک دسته‏ شان تقاعد کردند و ترک یارى نمودند.

من از خدا خواهانم که راه خلاص نزدیکى از دست این مردم برایم مقرر سازد، بخدا سوگند اگر این آرزو نبودم که در برخورد با دشمن سعادت شهادت یابم و عزم بر مرگ نداشتم دوست داشتم یک روز هم با این مردم بسر نبرم و هرگز با آنها روى در رو نشوم.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۹

حتما ببینید

نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۷۵ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نامه ۷۶ صبحی صالح ۷۶- و من وصیه له ( علیه‏ السلام  ) لعبد الله …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code