خانه / 30 نامه هاشرح و ترجمه میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۳۳ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۳۳ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نامه ۳۳ صبحی صالح

۳۳- و من کتاب له ( علیه‏ السلام  ) إلى قثم بن العباس و هو عامله على مکه

أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ عَیْنِی بِالْمَغْرِبِ کَتَبَ إِلَیَّ یُعْلِمُنِی أَنَّهُ‏ وُجِّهَ إِلَى الْمَوْسِمِ أُنَاسٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ الْعُمْیِ الْقُلُوبِ الصُّمِّ الْأَسْمَاعِ الْکُمْهِ الْأَبْصَارِ

الَّذِینَ یَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَ یُطِیعُونَ الْمَخْلُوقَ فِی مَعْصِیَهِ الْخَالِقِ وَ یَحْتَلِبُونَ الدُّنْیَا دَرَّهَا بِالدِّینِ وَ یَشْتَرُونَ عَاجِلَهَا بِآجِلِ الْأَبْرَارِ الْمُتَّقِینَ وَ لَنْ یَفُوزَ بِالْخَیْرِ إِلَّا عَامِلُهُ وَ لَا یُجْزَى جَزَاءَ الشَّرِّ إِلَّا فَاعِلُهُ

فَأَقِمْ عَلَى مَا فِی یَدَیْکَ قِیَامَ الْحَازِمِ الصَّلِیبِ وَ النَّاصِحِ اللَّبِیبِ التَّابِعِ لِسُلْطَانِهِ الْمُطِیعِ لِإِمَامِهِ وَ إِیَّاکَ وَ مَا یُعْتَذَرُ مِنْهُ وَ لَا تَکُنْ عِنْدَ النَّعْمَاءِ بَطِراً وَ لَا عِنْدَ الْبَأْسَاءِ فَشِلًا وَ السَّلَامُ

شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی ج۲۰  

المختار الثالث و الثلاثون و من کتاب له علیه السلام الى قثم بن العباس و هو عامله على مکه:

أما بعد، فإن عینی بالمغرب کتب إلى یعلمنی أنه وجه إلى الموسم أناس من أهل الشام، العمى القلوب، الصم الأسماع، الکمه الأبصار، الذین یلتمسون الحق بالباطل، و یطیعون المخلوق فی معصیه الخالق، و یحتلبون الدنیا درها بالدین، و یشترون عاجلها باجل الابرار المتقین، و لن یفوز بالخیر إلا عامله، و لا یجزى جزاء الشر إلا فاعله، فأقم على ما فی یدیک قیام الحازم الصلیب، و الناصح اللبیب، التابع لسلطانه، المطیع لإمامه، و إیاک و ما یعتذر منه، و لا تکن عند النعماء بطرا، و لا عند البأساء فشلا، و السلام.

اللغه

(العین): الجاسوس، (المغرب): الشام لأنه فی مغرب کوفه و مکه، (الموسم): موقع أداء الحج و مجمع الحجاج فی مکه المکرمه، (العمى) جمع أعمى: من لا یبصر، (الصم): جمع أصم، (الکمه): جمع الأکمه: الأعمى خلقه، (البطر): شده الفرح و کثره النشاط، (البأساء): الشده و لا أفعل له لأنه اسم غیر صفه، (الفشل): الجبن و الضعف.

الاعراب‏

بالمغرب: متعلق بالعین لما فیه من معنى الوصفیه و جمله کتب إلى خبره العمى القلوب: من إضافه الصفه إلى معموله و الاضافه لفظیه و لا مانع من دخول أل على المضاف و کذا ما بعده، درها: بدل اشتمال من الدنیا.

المع‏نى‏

قثم بن عباس‏ بن عبد المطلب من الموالین لعلى‏ علیه السلام‏ ولاه‏ على مکه المکرمه بعد عزل أبا قتاده الأنصاری عنها، و لم یزل والیا علیها حتى قتل علی علیه السلام، حکى عن ابن عبد البر أن‏ قثم‏ استشهد بسمرقند، کان خرج إلیها مع سعید بن عثمان بن عفان زمن معاویه فقتل بها، قیل: و کان‏ قثم‏ یشبه رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم.

قال الشارح المعتزلی فی (ص ۱۳۸ ج ۱۶ ط مصر): کان معاویه قد بعث إلى مکه دعاه فى السر یدعون إلى طاعته و یثبطون العرب عن نصره أمیر المؤمنین و یوقعون فی أنفسهم أنه إما قاتل لعثمان أو خاذل، و إن الخلافه لا تصلح فیمن قتل أو خذل، و ینشرون عندهم محاسن معاویه بزعمهم و أخلاقه و سیرته، فکتب أمیر المؤمنین‏ علیه السلام‏ هذا الکتاب إلى عامله بمکه ینبهه على ذلک لیعتمد فیه بما تقتضیه السیاسه و لم یصرح فی هذا الکتاب بماذا یأمره أن یفعل إذا ظفر بهم.

أقول: لعل ذلک قد کان و لکن لا یلائم ما ذکره ما یستفاد من هذا الکتاب فانه صادر باعتبار موسم الحج و اجتماع الحجاج فی مکه من کل صقع من الأصقاع‏  الاسلامیه، و الموقف یقتضى القیام بعمل جهری للملأ لا القیام بأمر سری و قد ورد فی شأن صدور هذا الکتاب أن معاویه بعث یزید بن شجره أمیرا على ثلاثه آلاف جندی مجرب و أمره بزحفه إلى مکه جهارا و إقامته الحج للناس من قبله و إخراجه و الی أمیر المؤمنین من مکه و أخذه البیعه له عن الحاضرین فی مکه المکرمه و لکن شرط علیه أن یکون کل ذلک من دون حرب و إراقه دم فی الحرم، و لما ورد جیش یزید بن شجره الجحفه و اطلع قثم على ذلک عزم الهرب من مکه و الالتجاء بالجبال، فمنعه الصحابی الکبیر أبو سعید الخدری فورد یزید بن شجره مکه و نزل بمنى و طلب أبا سعید و أخبره أنه لا یرید حربا و أن الأمیر قثم لا یرضى بامامته للحاج و لا أرضاه و اقترح أن یختار الناس رجلا ثالثا یؤم الفریقین، فاستشاروا و توافقوا على إمامه شیبه بن عثمان العبدی، فأقام لهم الحج و صلى بالفریقین و لم یقع حرب بینهما، و خرج یزید بعد الحج بجمعه عن مکه المکرمه.و هذا ألصق بما کتبه‏ علیه السلام إلى قثم بن العباس‏ فی هذا المقام.

و قوله علیه السلام: (یحتلبون الدنیا درها بالدین) توصیف لأتباع معاویه و إشعار بعدم اعتقادهم بالدین و إنما یظهرون شعائر الدین لیحتلبون بها متاع الدنیا و یجعلونها وسیله لأغراضهم المادیه الخسیسه.

الترجمه

نامه آن حضرت بقثم بن عباس که کارگزار او بود در مکه معظمه:

أما بعد براستى که دیده بان من در مغرب بمن نامه ‏اى نوشته و بمن گزارش داده که جمعى از مردم شام براى موسم انجام حج بمکه فرستاده شدند، مردمى کوردل که نه گوش شنوا دارند و نه دیده بینا، مردمى که حق را بباطل در آمیزند و آنرا وسیله مقاصد پوچ خود سازند، مردمى که در فرمانبردن از مخلوق نافرمانى آفریدگار را دارند، و پستان دنیا را بوسیله اظهار دین بدوشند، و دین را وسیله‏ دریافت آرمانهاى دنیاى خود سازند، و سرانجام سعادت با نیکان پرهیزکار را بدنیاى فانى بفروشند، هرگز بسرانجام نیک نرسد مگر نیکوکار، و سزاى بدکردارى را نکشد مگر بدکار و شرانگیز.

تو بر آنچه در دست دارى از کار گزارى مکه با کمال حزم و پایدارى ایستادگى کن و مردى باش خیر اندیش و خردمند که پیرو حاکم خویش است و فرمانبر از پیشواى خود، مبادا مرتکب خلافى شوى که نیاز بپوزش داشته باشد و بر أثر دست یافتن بنعمتهاى خداوند خوشگذرانى پیشه مکن، و در موقع سختى و گرفتارى سستى از خود نشان مده.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۲۸

حتما ببینید

نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۷۵ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نامه ۷۶ صبحی صالح ۷۶- و من وصیه له ( علیه‏ السلام  ) لعبد الله …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code