خانه / 60نامه ها ترجمه شرح ابن ابی الحدید / نامه ۶۹ شرح ابن ابی الحدید (با ترجمه فارسی کتاب جلوه های تاریخ دکتر دامغانی)(نامه آن حضرت به حارث همدانى)

نامه ۶۹ شرح ابن ابی الحدید (با ترجمه فارسی کتاب جلوه های تاریخ دکتر دامغانی)(نامه آن حضرت به حارث همدانى)

۶۹ و من کتاب له ع کتبه إلى الحارث الهمدانی

وَ تَمَسَّکْ بِحَبْلِ الْقُرْآنِ وَ انْتَصِحْهُ- وَ أَحِلَّ حَلَالَهُ وَ حَرِّمْ حَرَامَهُ- وَ صَدِّقْ بِمَا سَلَفَ مِنَ الْحَقِّ- وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْیَا لِمَا بَقِیَ مِنْهَا- فَإِنَّ بَعْضَهَا یُشْبِهُ بَعْضاً- وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا- وَ کُلُّهَا حَائِلٌ مُفَارِقٌ- وَ عَظِّمِ اسْمَ اللَّهِ أَنْ تَذْکُرَهُ إِلَّا عَلَى حَقٍّ- وَ أَکْثِرْ ذِکْرَ الْمَوْتِ وَ مَا بَعْدَ الْمَوْتِ- وَ لَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ إِلَّا بِشَرْطٍ وَثِیقٍ- وَ احْذَرْ کُلَّ عَمَلٍ یَرْضَاهُ صَاحِبُهُ لِنَفْسِهِ- وَ یَکْرَهُهُ لِعَامَّهِ الْمُسْلِمِینَ- وَ احْذَرْ کُلَّ عَمَلٍ یُعْمَلُ بِهِ فِی السِّرِّ- وَ یُسْتَحَى مِنْهُ فِی الْعَلَانِیَهِ- وَ احْذَرْ کُلَّ عَمَلٍ إِذَا سُئِلَ عَنْهُ صَاحِبُهُ أَنْکَرَهُ وَ اعْتَذَرَ مِنْهُ- وَ لَا تَجْعَلْ عِرْضَکَ غَرَضاً لِنِبَالِ الْقَوْمِ- وَ لَا تُحَدِّثِ النَّاسَ بِکُلِّ مَا سَمِعْتَ بِهِ- فَکَفَى بِذَلِکَ کَذِباً- وَ لَا تَرُدَّ عَلَى النَّاسِ کُلَّ مَا حَدَّثُوکَ بِهِ- فَکَفَى بِذَلِکَ جَهْلًا- وَ اکْظِمِ الْغَیْظَ وَ احْلُمْ عِنْدَ الْغَضَبِ- وَ تَجَاوَزْ عِنْدَ الْمَقْدِرَهِ- وَ اصْفَحْ مَعَ الدَّوْلَهِ تَکُنْ لَکَ الْعَاقِبَهُ- وَ اسْتَصْلِحْ کُلَّ نِعْمَهٍ أَنْعَمَهَا اللَّهُ عَلَیْکَ- وَ لَا تُضَیِّعَنَّ نِعْمَهً مِنْ نِعَمِ اللَّهِ عِنْدَکَ- وَ لْیُرَ عَلَیْکَ أَثَرُ مَا أَنْعَمَ اللَّهُ بِهِ عَلَیْکَ- وَ اعْلَمْ أَنَّ أَفْضَلَ الْمُؤْمِنِینَ- أَفْضَلُهُمْ تَقْدِمَهً مِنْ نَفْسِهِ وَ أَهْلِهِ وَ مَالِهِ- وَ إِنَّکَ مَا تُقَدِّمْ مِنْ خَیْرٍ یَبْقَ لَکَ ذُخْرُهُ- وَ مَا تُؤَخِّرْهُ یَکُنْ لِغَیْرِکَ خَیْرُهُ-وَ احْذَرْ صَحَابَهَ مَنْ یَفِیلُ رَأْیُهُ- وَ یُنْکَرُ عَمَلُهُ فَإِنَّ الصَّاحِبَ مُعْتَبَرٌ بِصَاحِبِهِ- وَ اسْکُنِ الْأَمْصَارَ الْعِظَامَ فَإِنَّهَا جِمَاعُ الْمُسْلِمِینَ- وَ احْذَرْ مَنَازِلَ الْغَفْلَهِ وَ الْجَفَاءِ- وَ قِلَّهَ الْأَعْوَانِ عَلَى طَاعَهِ اللَّهِ- وَ اقْصُرْ رَأْیَکَ عَلَى مَا یَعْنِیکَ- وَ إِیَّاکَ وَ مَقَاعِدَ الْأَسْوَاقِ- فَإِنَّهَا مَحَاضِرُ الشَّیْطَانِ وَ مَعَارِیضُ الْفِتَنِ- وَ أَکْثِرْ أَنْ تَنْظُرَ إِلَى مَنْ فُضِّلْتَ عَلَیْهِ- فَإِنَّ ذَلِکَ مِنْ أَبْوَابِ الشُّکْرِ- وَ لَا تُسَافِرْ فِی یَوْمِ جُمُعَهٍ حَتَّى تَشْهَدَ الصَّلَاهَ- إِلَّا فَاصِلًا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَوْ فِی أَمْرٍ تُعْذَرُ بِهِ- وَ أَطِعِ اللَّهَ فِی جُمَلِ أُمُورِکَ- فَإِنَّ طَاعَهَ اللَّهِ فَاضِلَهٌ عَلَى مَا سِوَاهَا- وَ خَادِعْ نَفْسَکَ فِی الْعِبَادَهِ وَ ارْفُقْ بِهَا وَ لَا تَقْهَرْهَا- وَ خُذْ عَفْوَهَا وَ نَشَاطَهَا- إِلَّا مَا کَانَ مَکْتُوباً عَلَیْکَ مِنَ الْفَرِیضَهِ- فَإِنَّهُ لَا بُدَّ مِنْ قَضَائِهَا وَ تَعَاهُدِهَا عِنْدَ مَحَلِّهَا- وَ إِیَّاکَ أَنْ یَنْزِلَ بِکَ الْمَوْتُ- وَ أَنْتَ آبِقٌ مِنْ رَبِّکَ فِی طَلَبِ الدُّنْیَا- وَ إِیَّاکَ وَ مُصَاحَبَهَ الْفُسَّاقِ- فَإِنَّ الشَّرَّ بِالشَّرِّ مُلْحَقٌ- وَ وَقِّرِ اللَّهَ وَ أَحْبِبْ أَحِبَّاءَهُ- وَ احْذَرِ الْغَضَبَ فَإِنَّهُ جُنْدٌ مِنْ جُنُودِ إِبْلِیسَ- وَ السَّلَامُ

مطابق نامه۶۹ نسخه صبحی صالح

شرح وترجمه فارسی

(۶۹): از نامه هاى آن حضرت که به حارث همدانى نوشته است 

در این نامه که چنین آغاز مى شود: و تمسک بحبل القرآن و استنصحه ، و احل حلاله و حرم حرامه به ریسمان قرآن چنگ زن و از آن خواهان پندباش حلالش را حلال و حرامش را حرام بدان .

حارث اعور و نسب او

ابن ابى الحدید چنین آورده است : نام و نسب حارث اعور، که از یاران امیرالمؤ منین على علیه السلام است ، حارث بن عبدالله بن کعب بن اسد بن نخله بن حرث بن سبع بن صعب بن معاویه همدانى است . او از فقیهان و صاحب فتوا بوده است . از ملازمان على علیه السلام بوده و شیعیان این شعر على علیه السلام را خطاب به او نقل کرده اند: اى حارث همدانى هرکس بمیرد مرا مى بیند، چه مؤ من باشد و چه منافق ، و این از ابیات مشهورى است که در مباحث گذشته آن را آورده ایم .

ابن ابى الحدید سپس ضمن شرح هر یک از جملات این نامه تاءثیرى را که از قرآن مجید پذیرفته نقل کرده است و روایات و اشعارى مناسب با آن آورده است . از جمله مى گوید: روایت شده است که یکى از بردگان موسى بن جعفر علیه السلام براى ایشان بشقابى آکنده از غذا که داغ بود، آورد. شتاب کرد و ظرف غذا بر سر و روى امام ریخت و خشمگین شد. غلام گفت : والکاظمین الغیظ، فرمود: خشم خود را فروخوردم ، غلام گفت : والعافین عن الناس ، فرمود: عفو کردم ، غلام گفت : والله یحب المحسنین فرمود: تو در راه خدا آزادى و فلان زمین زراعتى خود را به تو بخشیدم .

در مورد ظاهرساختن آثار نعمت مى گوید: رشید به جعفر برمکى گفت برخیز به خانه اصمعى برویم . آن دو پوشیده به خانه او رفتند و همراه ایشان خادمى بود که هزار دینار همراه داشت و رشید مى خواست آن را به اصمعى بدهد. ایشان که به خانه اصمعى وارد شدند، گلیمى خشک و بوریایى پاره و وسایلى کهنه و ابریقهاى سفالى و دواتى شیشه اى و دفاترى گردگرفته و دیوارهایى آکنده از تار عنکبوت دیدند. رشید از اندوه خاموش ماند. و سپس براى آنکه شرمسارى اصمعى را تسکین دهد، شروع به پرسیدن از مسائل پیش پاافتاده و کم ارزش کرد.

رشید به جعفر گفت : این مرد فرومایه را مى بینى که بیش از پنجاه هزار دینار تاکنون به او بخشیده ام و حال او چنین است که مى بینى و هیچ اثرى از نعمت ما را آشکار نساخته است ، به خدا سوگند چیزى به او نخواهم داد و بیرون رفت و چیزى به او نداد.

از موارد دیگرى که در این نامه آمده است نهى از سفرکردن در روز جمعه است و ظاهرا این نهى مربوط به پیش از نمازجمعه است ولى پس از نمازجمعه اشکالى ندارد.

در عین حال امیرالمؤ منین على علیه السلام استثناء هم کرده و فرموده است مگر اینکه بخواهى براى جهاد حرکت کنى یا ضرورتى پیش آید که معذور باشى . در مورد سفر روز جمعه پیش از نماز نهى بسیارى وارد شده است ، برخى از مردم معتقد به کراهت آن پس از نماز شده اند که گفتارى نادر است .

جلوه‏ تاریخ‏ درشرح‏ نهج‏ البلاغه ‏ابن‏ ابى‏ الحدید، ج ۷ //ترجمه دکتر محمود مهدوى دامغانى

بازدیدها: ۱۸۸

حتما ببینید

نامه ۷۵ شرح ابن ابی الحدید (با ترجمه فارسی کتاب جلوه های تاریخ دکتر دامغانی)

۷۵ و من کتاب له ع إلى معاویه من المدینه- فی أول ما بویع له …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code