خانه / 70 نامه هاشرح و ترجمه میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۷۷ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )وصف حضرت علی دربیان خود آن حضرت

نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۷۷ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )وصف حضرت علی دربیان خود آن حضرت

نامه ۷۸ صبحی صالح

۷۸- و من کتاب له ( علیه‏ السلام  ) إلى أبی موسى الأشعری جوابا فی أمر الحکمین، ذکره سعید بن یحیى الأموی فی کتاب «المغازی‏»

فَإِنَّ النَّاسَ قَدْ تَغَیَّرَ کَثِیرٌ مِنْهُمْ عَنْ کَثِیرٍ مِنْ حَظِّهِمْ فَمَالُوا مَعَ الدُّنْیَا وَ نَطَقُوا بِالْهَوَى وَ إِنِّی نَزَلْتُ مِنْ هَذَا الْأَمْرِ مَنْزِلًا مُعْجِباً

اجْتَمَعَ بِهِ أَقْوَامٌ أَعْجَبَتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ وَ أَنَا أُدَاوِی مِنْهُمْ قَرْحاً أَخَافُ أَنْ یَکُونَ عَلَقاً

وَ لَیْسَ رَجُلٌ فَاعْلَمْ أَحْرَصَ عَلَى جَمَاعَهِ أُمَّهِ مُحَمَّدٍ ( صلى‏الله‏علیه‏وآله‏وسلم  )وَ أُلْفَتِهَا مِنِّی أَبْتَغِی بِذَلِکَ حُسْنَ الثَّوَابِ وَ کَرَمَ الْمَآبِ

وَ سَأَفِی بِالَّذِی وَأَیْتُ عَلَى نَفْسِی وَ إِنْ تَغَیَّرْتَ عَنْ صَالِحِ مَا فَارَقْتَنِی عَلَیْهِ فَإِنَّ الشَّقِیَّ مَنْ حُرِمَ نَفْعَ مَا أُوتِیَ مِنَ الْعَقْلِ وَ التَّجْرِبَهِ

وَ إِنِّی لَأَعْبَدُ أَنْ یَقُولَ قَائِلٌ بِبَاطِلٍ وَ أَنْ أُفْسِدَ أَمْراً قَدْ أَصْلَحَهُ اللَّهُ

فَدَعْ مَا لَا تَعْرِفُ فَإِنَّ شِرَارَ النَّاسِ طَائِرُونَ إِلَیْکَ بِأَقَاوِیلِ السُّوءِ وَ السَّلَامُ

شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی ج۲۰  

المختار السابع و السبعون و من کتاب له علیه السلام الى أبى موسى الاشعرى جوابا فی أمر الحکمین‏ ذکره سعید بن یحیى الاموى فی کتاب المغازى‏

فإن الناس قد تغیر کثیر منهم عن کثیر من حظهم، فمالوا مع الدنیا، و نطقوا بالهوى، و إنی نزلت من هذا الأمر منزلا معجبا اجتمع به أقوام أعجبتهم أنفسهم، فإنی أداوی منهم قرحا أخاف أن یعود علقا، و لیس رجل- فاعلم- أحرص على أمه محمد- صلى الله علیه و آله- و ألفتها منی، أبتغی بذلک حسن الثواب و کرم الماب، و سأفی بالذی وأیت على نفسی، و إن تغیرت عن صالح ما فارقتنی علیه، فإن الشقی من حرم نفع ما أوتى من العقل و التجربه، و إنی لأعبد أن یقول قائل بباطل، و أن أفسد أمرا قد أصلحه الله، فدع ما لا تعرف، فإن شرار الناس طائرون إلیک باقاویل السوء، و السلام.

قال الشارح المعتزلی: و روى و نطقوا مع الهوى، أى مائلین عنه، و روى و أنا اداری بالراء من المداراه، و روى نفع ما أولى باللام، یقول: أولیته معروفا

و روى أن قال قائل بباطل و یفسد أمرا، و أنا اداوی، أن یعود علقا، فدع عنک.

اللغه

(العلق): الدم الغلیظ، (و أیت): وعدت و تعهدت، (أعبد): آنف و أستنکف.

المعنى‏

قوله‏ (قد تغیر کثیر منهم) یشیر إلى انحرافهم عن سنه الرسول الرامیه إلى تهذیب النفوس و تحکیم العقیده بالمبدأ و المعاد الباعث على الزهد فی شئون الدنیا بزعامه علی علیه السلام ففات کثیر من حظهم الاخروی و المعنوی.

قوله‏ (منزلا معجبا) أى نزلت عن مقام الولایه الإلهیه و الخلافه المنصوصه إلى مقام الاماره العادیه بالانتخاب من الناس و قد اجتمع معه فی هذا المقام النازل قوم وصلوا إلى هذا المقام قبله کأبی بکر و عمر و طمع فیه معه قوم آخرون کطلحه و الزبیر و معاویه و عمرو بن عاص و عبد الله بن عمر المرشح من جانب أبی موسى الأشعری، فأظهر علیه السلام العجب من تنزله إلى هذا المقام.

و قد فسر الشارحان القوم المجتمع معه فی هذا المنزل بأنصاره و أعوانه الذین بایعوا معه فأعجبتهم أنفسهم و طمعوا فی الشرکه معه فی تمشیه أمر الخلافه و أن یکون إمضاء الامور بالشور معهم على اختلاف آرائهم.

قال الشارح المعتزلی: و هذا الکلام شکوى من أصحابه و نصاره من أهل العراق، فانهم کان اختلافهم علیه و اضطرابهم شدیدا.

أقول: هذا بناء على أن هذا الکتاب صدر منه إلیه بعد قرار الحکمین، و لکن إن صدر منه حین انتدابه أهل الکوفه لحرب الجمل و کان أبو موسى یثبطهم عنه فلا یستقیم.

قوله‏ (و أنا اداوی منهم قرحا) الظاهر أن القرح هو ضعف العقیده الاسلامیه و الانحراف عن ولایته علیه السلام.

قوله‏ (و سأفی بالذی و أیت على نفسی) من التضحیه فی سبیل الحق و طلب الشهاده فی المناضله مع أعداء الحق، و یؤید ذلک قوله‏ (و إنی لأعبد أن یقول قائل بباطل و أن أفسد أمرا قد أصلحه الله).

الترجمه

از نامه‏اى که آن حضرت بأبی موسى أشعری نگاشته در پاسخ نامه او در باره حکمین، سعید بن یحیى اموی آنرا در کتاب مغازى آورده:

براستى که بسیارى مردم از بسیارى بهره‏وریهاى خود روگردان شده ‏اند و دل بدنیا داده و از هواى نفس سخن گویند، من در این میان بمقام شگفت آورى فرو افتاده ‏ام که مردمى خودپسند در آن گرد آمده ‏اند، من مى‏ خواهم ریشى که در دل دارند و مى ‏ترسم خونى بسته شود «و آنها را بکشد» درمان کنم، و بدانکه مردى نیست که بر امت محمد صلى الله علیه و آله رؤوف‏تر و بر اتفاق و الفت آنان از من حریصتر باشد و من در این باره پاداش خوب مى ‏جویم و سرانجام نیک.

و بدانچه با خویش تعهد کرده ‏ام وفادارم و گر چه تو از شایستگى که با آن از من جدا شدى دیگر گون گردى و بى ‏وفائى را پیشه سازى، چه براستى بدبخت آن کس است که از بهره‏ورى از عقلى که باو داده شده محروم ماند و از تجربه‏اى که اندوخته سود نبرد و آنرا بکار نبندد.

و براستى که من گریزانم از این که گوینده‏اى بیهوده و ناروا گوید و از این که تباه سازم امرى را که خداوند بهبود ساخته و بصلاح آورده، آنچه را ندانى و انه و پیرامونش مگرد و از روى دانش و یقین کار کن، زیرا مردمان بدگفتارهاى بد و ناروا از هر سو بجانب تو مى‏پرانند «و تو را منحرف مى ‏سازند».

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۴۷

حتما ببینید

نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۷۴ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نامه ۷۵ صبحی صالح ۷۵- و من کتاب له ( علیه ‏السلام  ) إلى معاویه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code