خانه / 240-260 حکمت شرح میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۲۵۰ (شرح میر حبیب الله خوئی)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۲۵۰ (شرح میر حبیب الله خوئی)

حکمت ۲۶۱ صبحی صالح

۲۶۱- وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  ) لَمَّا بَلَغَهُ إِغَارَهُ أَصْحَابِ مُعَاوِیَهَ عَلَى الْأَنْبَارِ فَخَرَجَ بِنَفْسِهِ مَاشِیاً حَتَّى أَتَى النُّخَیْلَهَ وَ أَدْرَکَهُ النَّاسُ وَ قَالُوا یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ نَحْنُ نَکْفِیکَهُمْ‏

فَقَالَ مَا تَکْفُونَنِی أَنْفُسَکُمْ فَکَیْفَ تَکْفُونَنِی غَیْرَکُمْ إِنْ کَانَتِ الرَّعَایَا قَبْلِی لَتَشْکُو حَیْفَ رُعَاتِهَا وَ إِنَّنِی الْیَوْمَ لَأَشْکُو حَیْفَ رَعِیَّتِی کَأَنَّنِی الْمَقُودُ وَ هُمُ الْقَادَهُ أَوِ الْمَوْزُوعُ وَ هُمُ الْوَزَعَهُ

فلما قال ( علیه السلام  ) هذا القول فی کلام طویل قد ذکرنا مختاره فی جمله الخطب تقدم إلیه رجلان من أصحابه

فقال أحدهما إنی لا أملک إلا نفسی و أخی فمر بأمرک یا أمیر المؤمنین ننقد له فقال ( علیه السلام  )

وَ أَیْنَ تَقَعَانِ مِمَّا أُرِیدُ

شرح میر حبیب الله خوئی ج۲۱

الخمسون بعد المائتین من حکمه علیه السّلام

(۲۵۰) و قال علیه السّلام لمّا بلغه إغاره أصحاب معاویه على الأنبار فخرج بنفسه ماشیا حتّى أتى النخیله، فأدرکه النّاس، و قالوا: یا أمیر المؤمنین نحن نکفیکهم فقال علیه السّلام: ما تکفوننی أنفسکم فکیف تکفوننی غیرکم أن کانت الرّعایا قبلی لتشکو حیف رعاتها، فإنّنى الیوم لأشکو حیف رعیّتی، کأنّنی المقود و هم القاده، أو الموزوع و هم الوزعه فلمّا قال علیه السّلام هذا القول فی کلام طویل قد ذکرنا مختاره فی جمله الخطب، تقدّم إلیه رجلان من أصحابه، فقال أحدهما: إنی لا أملک إلّا نفسی و أخی فمر[نا] بأمرک یا أمیر المؤمنین ننقد [ننفذ] له، فقال علیه السّلام: و أین تقعان ممّا أرید.

اللغه

(السنن) الطریقه. (النخیله) بظاهر الکوفه و کانت معسکرا فی عهده علیه السّلام و بقی منها أثر إلى هذا الزمان (الحیف): الظلم (الوزعه) جمع وازع و هو الدافع الکاف.

الاعراب

أن کانت الرعایا: أن مخفّفه من الثقیله اسمها ضمیر الشأن، و کانت من الأفعال الناقصه، الرعایا اسمها و جمله لتشکو خبرها، و الجمله خبر أن.

 المعنى

قد تقدّم الکلام فی الاغاره على أنبار فی باب الخطب و قوله: (ما تکفوننی أنفسکم) بیان لسوء حالهم من الاختلاف و التمرّد و عدم إطاعته فی أوامره و تحمیلهم علیه قضیّه الحکمین فنتج منه هذه المفاسد الرهیبه.

الترجمه

چون بان حضرت گزارش شد که یاران معاویه شهر أنبار را چپاول کرده ‏اند خودش پیاده تا نخیله که لشکرگاه کوفه بود روانه شد و مردم بدنبالش آمدند تا نخیله و بأو عرض کردند: یا أمیر المؤمنین شما برگردید و ما از شما کفایت دفع شرّ دشمن را مى ‏نمائیم، فرمود: شما کفایت دفع شرّ خود را از من ندارید، چگونه کفایت دفع شرّ دیگران را از من دارید.

براستی قصّه اینست که رعایا پیش از من از ستم رهبران خود گله داشتند، و من امروز از ستم رعایاى خود گله دارم، گویا من دنبال‏رو آنهایم و آنها سروران منند و گویا من فرمانبرم و آنها فرماندهان منند.

و چون علی این گفتار را در ضمن بیان طولانی که مختار از آنرا در جمله خطبه‏ هاى او یادآور شدیم بسر برد، دو مرد از یاران وی پیش آمدند و یکی از آنان گفت: من جز اختیار خودم و برادرم را ندارم یا أمیر المؤمنین هر فرمانى دارى بفرما تا اطاعت کنیم و انجام دهیم آن حضرت فرمود: شما دو تن بکجای مقصد من مى‏رسید.

از غارت أنبار علی شد آگاه
از سینه برآورد چه طوفان صد آه‏

گردید سوی نخیله چون برق روان‏
اندر پیش اصحاب ز هر سوى دوان‏

گفتند: بما گذار دفع دشمن
تا در ره آن بتن نمائیم کفن‏

گفتا: که شما کفایت از خود نکنید
در حضرت من عاصی و فرمان نبرید

هستند رعایا بستوه از امراء
لیکن بستوهم من از جور شما

گویا که شما افسر و من تا بینم‏
یا آنکه شما رهبر و من ره چینم‏

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۱۱

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۵۳ (شرح میر حبیب الله خوئی)

  حکمت ۴۷۷ صبحی صالح ۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُه‏   شرح میر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code