خانه / 70 نامه هاشرح و ترجمه میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۷۲ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۷۲ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نامه ۷۳ صبحی صالح

۷۳- و من کتاب له ( علیه‏ السلام  ) إلى معاویه

أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّی عَلَى التَّرَدُّدِ فِی جَوَابِکَ وَ الِاسْتِمَاعِ إِلَى کِتَابِکَ لَمُوَهِّنٌ رَأْیِی وَ مُخَطِّئٌ فِرَاسَتِی

وَ إِنَّکَ إِذْ تُحَاوِلُنِی الْأُمُورَ وَ تُرَاجِعُنِی السُّطُورَ کَالْمُسْتَثْقِلِ النَّائِمِ تَکْذِبُهُ أَحْلَامُهُ وَ الْمُتَحَیِّرِ الْقَائِمِ یَبْهَظُهُ مَقَامُهُ لَا یَدْرِی أَ لَهُ مَا یَأْتِی أَمْ عَلَیْهِ وَ لَسْتَ بِهِ غَیْرَ أَنَّهُ بِکَ شَبِیهٌ

وَ أُقْسِمُ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَوْ لَا بَعْضُ الِاسْتِبْقَاءِ لَوَصَلَتْ إِلَیْکَ مِنِّی قَوَارِعُ تَقْرَعُ الْعَظْمَ وَ تَهْلِسُ اللَّحْمَ

وَ اعْلَمْ أَنَّ الشَّیْطَانَ قَدْ ثَبَّطَکَ عَنْ أَنْ تُرَاجِعَ أَحْسَنَ أُمُورِکَ وَ تَأْذَنَ لِمَقَالِ نَصِیحَتِکَ وَ السَّلَامُ لِأَهْلِهِ

شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی ج۲۰  

المختار الثانی و السبعون و من کتاب له علیه السلام الى معاویه

أما بعد، فإنی على التردد فی جوابک، و الاستماع إلى کتابک‏

لموهن رأیی، و مخطئ فراستی، و إنک إذ تحاولنی الأمور و تراجعنی السطور کالمستثقل النائم تکذبه أحلامه، و المتحیر القائم یبهظه مقامه، لا یدری أ له ما یأتی أم علیه، و لست به غیر أنه بک شبیه و أقسم بالله إنه لو لا بعض الاستبقاء لوصلت إلیک منی قوارع:

تقرع العظم، و تهلس [تنهس‏] اللحم، و اعلم أن الشیطان قد ثبطک عن أن تراجع أحسن أمورک، و تأذن لمقال نصیحتک [و السلام لأهله‏].

قال المعتزلی: و روى تهلس اللحم و تلهس بتقدیم اللام و تهلس بکسر اللام تذیبه حتى یصیر کبدن به الهلاس و هو السل، و أما تلهس فهو بمعنى تلحس أبدلت الحاء هاءا و هو من لحست کذا بلسانی بالکسر، ألحسه، أى تأتی على اللحم حتى تلحسه لحسا، لأن الشی‏ء إنما یلحس إذا ذهب و بقی أثره و أما «ینهس» و هى الروایه المشهوره فمعناه یعترق.

اللغه

(موهن): مضعف، و قال المعتزلی: لائم نفسی و مستضعف رأیی، (التردد) الترداد و التکرار فی مجاوبه الکتب و الرسائل، (بهظه): أثقله، (القوارع):

الشدائد، (ثبطه) عن کذا: شغله، (تأذن) بفتح الذال: تسمع.

الاعراب‏

لموهن: خبر فانی و رأیی مفعوله، کالمستثقل: خبر إنک، تکذبه:

جمله حالیه عن «النائم» و کذا جمله لا یدری.

المعنى‏

تشبیه [کالمستثقل النائم … غیر أنه بک شبیه‏] یأسف علیه السلام فی کتابه هذا على ابتلائه بالمراسله مع‏ معاویه حیث یعلم أن المواعظ لا تؤثر فیه و ما یتضمن کتبه من إظهار الاعتقاد بالله و رسوله صرف لقلقه اللسان و لا یجوز تراقیه، بل تظاهره بمطالبه دم عثمان لا یکون عن اعتقاده بأنه مما یجب علیه و له حق فیه بل جعله وسیله إلى جلب قلوب أنصاره و موافقیه الذین ضلوا و أضلوا، فشبهه‏ بالنائم‏ الثقیل الذی یرى أحلاما کاذبه و المتحیر فی المقام الذی لا یقدر حمله و الجاهل فی أعماله الذی لا یدری أن ما یأتیه فی عقب أعماله ینفعه أو یضره.

ثم نبه على أن مداراته معه لا تکون لعجزه عن قمعه و قهره بل لما یقتضیه المصلحه من إبقاء ظاهر الاسلام و حفظ مرکزیه العلم و الدین بوجود أهل البیت و عترته الحاملین لحقائق الدین و القرآن.

فانه لو یجد فی الحرب معه لیستأصله من شافته ینجر إلى هلاک أنصاره علیه السلام و أنصار معاویه المتمسکین بالاسلام، فیکر الکفار على المسلمین و یقهرونهم فی ظاهر الدین و ربما ینجر إلى قتل الحسن و الحسین علیهما السلام بقیه العتره الطاهره فینقطع الامامه کما صرح به فی الاستسلام إلى اقتراح قبول الصلح فی جبهه صفین فالمقصود من بعض الاستبقاء فی کلامه علیه السلام هو الاستبقاء على ظاهر الاسلام و حفظ العتره الطاهره لخیر الأنام و هذا هو المصلحه التی رعاها فی ترک المحاربه مع أصحاب السقیفه و مخالفیه بعد وفاه النبی صلى الله علیه و آله.

الترجمه

از نامه‏اى که آن حضرت علیه السلام بمعاویه نگاشته:

أما بعد، براستى که من در تکرار پاسخ نامه‏ هاى تو و شنیدن آنها رأى خود را سست مى‏ شمارم و خود را سرزنش مى ‏نمایم و نباید مراسله با تو را تا این حد ادامه دهم و تو که در کارها با من داد و ستد مى ‏کنى و در نگارش سطور مراجعه و تکرار مى ‏نمائى کسى را مانى که در خواب سنگینى اندر است و رؤیاهاى دروغین بیند و یا کسى که‏ در مقامى برتر از خود ایستاده و بر دوش او سنگینى مى ‏کند و نمى‏ داند آینده بسود او است یا زیان او، تو خود او نیستى مانند او هستى.

بخدا سوگند، اگر براى حفظ بقیه ظواهر اسلام و بقیه عترت خیر الانام و مؤمنین پاکدل نبود ضربتهاى کوبنده از من بتو مى ‏رسید که استخوانت را خرد مى‏ کرد و گوشت تنت را همه از آن جدا مى‏ نمود، بدانکه شیطان بر سر راه تو است و تو را بکلی باز داشته از این که بکارهاى بهتر و نتیجه بخش‏تر از آنچه مى‏ کنى بر گردى و راه دین و حقیقت را بپوئى و بگفته‏ هاى اندرزگوى خود گوش بدهى (درود بر أهل آن).

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۲۳

حتما ببینید

نهج البلاغه نامه ها نامه شماره ۷۵ شرح میر حبیب الله خوئی(به قلم علامه حسن زاده آملی )

نامه ۷۶ صبحی صالح ۷۶- و من وصیه له ( علیه‏ السلام  ) لعبد الله …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code