خانه / الباب السادس / خطبه ها خطبه شماره ۱۴۰ منهاج ‏الولایه فی ‏شرح‏ نهج‏ البلاغه به قلم ملا عبدالباقی صوفی تبریزی (تحقیق وتصحیح حبیب الله عظیمی)

خطبه ها خطبه شماره ۱۴۰ منهاج ‏الولایه فی ‏شرح‏ نهج‏ البلاغه به قلم ملا عبدالباقی صوفی تبریزی (تحقیق وتصحیح حبیب الله عظیمی)

خطبه ۱۴۰ صبحی صالح

و من کلام له ع فی النَهْی عَنْ غِیَبهِ النَّاسِ: 

وَ إِنَّما یَنْبَغِی لِاءَهْلِ الْعِصْمَهِ وَ الْمَصْنُوعِ إِلَیْهِمْ فِى السَّلامَهِ اءَنْ یَرْحَمُوا اءَهْلَ الذُّنُوبِ وَ الْمَعْصِیَهِ، وَ یَکُونَ الشُّکْرُ هُوَ الْغالِبَ عَلَیْهِمْ، وَ الْحاجِزَ لَهُمْ عَنْهُمْ، فَکَیْفَ بِالْعائِبِ الَّذِی عابَ اءَخَاهُ، وَ عَیَّرَهُ بِبَلْواهُ، اءَما ذَکَرَ مَوْضِعَ سَتْرِ اللَّهِ عَلَیْهِ مِنْ ذُنُوبِهِ مِمَّا هُوَ اءَعْظَمُ مِنَ الذَّنْبِ الَّذِی عابَهُ بِهِ؟ وَ کَیْفَ یَذُمُّهُ بِذَنْبٍ قَدْ رَکِبَ مِثْلَهُ! فَإِنْ لَمْ یَکُنْ رَکِبَ ذَلِکَ الذَّنْبَ بِعَیْنِهِ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ فِیما سِواهُ مِمّا هُوَ اءَعْظَمُ مِنْهُ، وَ ایْمُ اللَّهِ لَئِنْ لَمْ یَکُنْ عَصاهُ فِی الْکَبِیرِ وَ عَصاهُ فِی الصَّغِیرِ لَجُرْاءَتُهُ عَلَى عَیْبِ النَّاسِ اءَکْبَرُ.

یا عَبْدَ اللَّهِ، لا تَعْجَلْ فِی عَیْبِ اءَحَدٍ بِذَنْبِهِ فَلَعَلَّهُ مَغْفُورٌ لَهُ، وَ لا تَأْمَنْ عَلَى نَفْسِکَ صَغِیرَ مَعْصِیَهٍ فَلَعَلَّکَ مُعَذَّبٌ عَلَیْهِ، فَلْیَکْفُفْ مَنْ عَلِمَ مِنْکُمْ عَیْبَ غَیْرِهِ لِما یَعْلَمُ مِنْ عَیْبِ نَفْسِهِ، وَ لْیَکُنِ الشُّکْرُ شاغِلاً لَهُ عَلَى مُعافاتِهِ مِمَّا ابْتُلِیَ بِهِ غَیْرُهُ.

الباب السادس فی الوصایا و النصائح الشافیه و التذکیر و الزواجر البالغه

من کتاب منهاج الولایه فی نهج البلاغه فی الوصایا و النصائح الشافیه و التذکیر و الزواجر البالغه

خطبه ۱۴۰

و من کلام له-  علیه الصّلوه و السّلام- :-  فی عیب النّهى عن عیب النّاس-  «و إنّما ینبغی لأهل العصمه و المصنوع إلیهم فی السّلامه أن یرحموا أهل الذّنوب و المعصیه،» و سزاوار نیست مر اهل عصمت را-  و هم الّذین أعانهم اللّه على قهر نفوسهم الأمّاره فهلکوها-  و آن کس که گردانیده باشد خداى تعالى او را به سلامت از ذنوب الّا آنکه رحم کنند بر اهل گناهان و نافرمانى خدا، و رحم ایشان بر اهل ذنوب در کف ایشان است از عیوب و اعانت ایشان بر خروج از آن به صالح قول و عمل.

«و یکون الشّکر هو الغالب علیهم، و الحاجز لهم عنهم،» و باید که با شکر خداى آن غالب باشد بر ایشان، و مانع باشد ایشان را از عیب کردن اهل ذنوب.

«فکیف بالغائب الّذى عاب أخاه و عیّره ببلواه» پس چگونه لایق باشد به غیبت‏ کننده‏اى که عیب کند برادر خود را و سرزنش کند او را به ابتلاى او به ذنب.

أى اذا کان اهل السلامه فینبغى لهم أن یرحموا أهل الذنوب و یشتغلوا بشکر اللّه عن عیبهم، فکیف یلیق العیب من غیرهم.

رسالتین:

عیب خود را عیب بین و عیب دان
رو بمان عیب کسان با عیب دان‏

ور به چشم آید تو را عیب کسى‏
وجه نیکى ز آن تفحّص کن بسى

«أما ذکر موضع ستر اللّه علیه من ذنوبه ما هو أعظم من الذّنب الّذى عابه به فکیف یذمّه بذنب قد رکب مثله» آیا یاد نکرده است موضع ستر خداى تعالى بر او از گناهان او آنچه عظیم‏تر است از آن گناه که عیب مى‏کند او را به آن. پس چگونه‏ مذمّت کند او را به گناهى که به تحقیق کرده باشد مثل آن «فإن لم یکن رکب ذلک الذّنب بعینه فقد عصى اللّه فیما سواه ممّا هو أعظم منه.» پس اگر نشده باشد مرتکب آن گناه معیّن، پس بدرستى که نافرمانى خداى تعالى کرده است در ما سواى آن از آنچه عظیم‏تر است از گناه او.

عطّار:

کرده‏اى از وسوسه پر شور دل
هم ببین یک عیب خود اى کوردل‏

چند جویى دیگران را عیب باز
آن خود یک ره بجوى از جیب باز

تا چو بر تو عیب تو آید گران
نبودت پرواى عیب دیگران‏

«و ایم اللّه لئن لم یکن عصاه فی الکبیر، و عصاه فی الصّغیر، لجراءته على عیب النّاس أعظم» سوگند که اگر نکرده باشد عصیان خداى تعالى در گناه بزرگ، و عصیان او کرده باشد در گناه کوچک، هر آینه دلیرى او بر عیب مردم گناه بزرگتر است.

«یا عبد اللّه لا تعجل فی عیب أحد بذنبه، فلعلّه مغفور له،» اى بنده خدا، تعجیل مکن در عیب هیچ کس به گناه او، پس هر آینه شاید که او آمرزیده شده باشد گناه او.

«و لا تأمن عن نفسک صغیر معصیه، فلعلّک معذّب علیه.» و به امن مباش بر نفس خود از گناهى کوچک، پس هر آینه شاید که معذّب باشى به آن.

«فلیکفف من علم منکم عیب غیره لما یعلم من عیب نفسه،» پس باید که باز ایستد آن کس که داند از شما عیب غیر او از براى آنچه مى ‏داند از عیب نفس خود.

عطّار:

چون تو مشغولى به جویایىّ عیب
کى کنى شادى به زیبایىّ عیب‏

اوّلا از عیب خلق آزاد شو
پس به عشق غیب مطلق شاد شو

موى بشکافى به عیب دیگران
ور بپرسم عیب تو کورى در آن‏

عیب بینى ز آنکه تو عاشق نه‏اى‏
لاجرم این شیوه را لایق نه‏اى‏

گر ز عشق اندک خبر مى ‏دیدتى
عیبها جمله هنر مى‏دیدتى‏

«و لیکن الشّکر شاغلا له على معافاته ممّا ابتلى به غیره.» و باید که باشد که شکر خداى تعالى مشغول سازد او را بر عافیت او از آنچه مبتلى شده به آن غیر او.

منهاج ‏الولایه فی‏ شرح ‏نهج‏ البلاغه، ج ۲ عبدالباقی صوفی تبریزی ‏ (تحقیق وتصیحیح حبیب الله عظیمی) صفحه ۸۵۳-۸۵۶

بازدیدها: ۳

حتما ببینید

خطبه ها خطبه شماره ۸۵ منهاج ‏الولایه فی ‏شرح‏ نهج‏ البلاغه به قلم ملا عبدالباقی صوفی تبریزی (تحقیق وتصحیح حبیب الله عظیمی)

خطبه ۸۵ صبحی صالح و من خطبه له ع   وَ اءَشْهَدُ اءَنْ لا إِلَهَ إِلا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code